على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3590

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عروض شعرى كه خرم آن جايز باشد و خرم كرده نشود . موفور ( mavfur ) ص . ع . بسيار و افزون و تام و كامل . موفور ( mavfur ) و موفوره ( mavfure ) ص . پ . مأخوذ از تازى - وافر و فراوان و بسيار و افزون و بىشمار و بيرون از حد و بمنتها درجه و درست و كامل و تمام . و سعى موفور : كوشش بسيار . و جهد فراوان و رنج و محنت بسيار . و محصولات موفوره : حاصلهاى فراوان . موفى ( mufi ) ص . ع . بانجام رساننده شغل و كار و ادا كننده . موفى ( mavfiyy ) ص . ع . ادا كرده شده و پرداخته شده و بجا آورده شده . موفية ( mufiyat ) ا . ع . نام دهى . موفية ( movaffiyat ) ا . ع . نام مدينه منوره . موفيون ( mufiyun ) ا . پ . نوعى از زهر . موق ( mavq ) م . ع . ماق البيع موقا ( از باب نصر ) : ارزان آمد آن بيع . و ماق فلان موقا و موقا و مؤوقا و مواقة : بمرد فلان و هلاك گشت . موق ( muq ) م . ع . ماق مواقة و موقا و مؤوقا . ر . مواقة . و ماق موقا و موقا و مؤوقا . ر . موق . موق ( muq ) ا . ع . مورچه پردار . و غبار . و كنج چشم و يا دنباله آن . و سر موزه . و موزهء درشت كه بر موزه ديگر پوشند . ج : امواق . و گولى و بيهوشى و كندى ذهن . و زمينى كه كرانه آن پست باشد . مؤق ( mo'q ) ا . ع . كنج چشم متصل ببينى و يا پيش چشم و يا دنباله آن . ج : اماق و آماق . و زمينى كه كرانه آن پست باشد . ج : اماق ، و ازهرى گويد مؤق آن كنار چشم را گويند كه متصل ببينى باشد و كنارى كه متصل بصدغ است لحاظ مىگويند . مؤق ( mo'uq ) م . ع . ماق موقا و مؤقا و مواقة : گول گرديد . و ماق موقا و مؤقا و مواقة : بمرد و هلاك گرديد . موقان ( muq n ) ا . پ . واو مجهول - موغان . موقت ( mavqet ) ا . ع . جايى كه براى وقت دادن مقرر كرده باشند . و هنگامى كه براى تعيين جاى مقرر شده باشد . موقت ( movaqqat ) ص . ع . هنگام معين ثابت و محدود . و وقت موقت : هنگام معين . موقت ( movaqqat ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه داراى وقت و هنگام باشد و ناپايدار . و هر كار كه گاه‌گاه صدور يابد ضد دايم و متصل و پايدار . موقت ( movaqqet ) ص . ع . تعيين كننده وقت و ساعت . و آنكه در مسجد تعيين مىكند وقتى را كه مردم براى نماز و دعا جمع گردند . و منجم كه براى كارها تعين وقت و ساعت مىكند . موقتخانه ( movaqqet - x ne ) ا . پ . رصدخانه . موقتى ( movaqqati ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - چيزى كه پايدار نبود و هميشگى نباشد . موقح ( movaqqah ) ص . ع . رجل موقح : مرد سختى ديده آزموده كار . موقد ( mavqed ) ا . ع . جاى افروختن آتش . ج : مواقيد . موقد ( muqed ) ص . ع . افروزنده آتش . موقدة ( muqadat ) ص . ع . نار موقدة : آتش افروخته شده . موقذ ( mavqez ) ا . ع . طرف اندام همچون شتالنك و زانو و آرنج و دوش . ج : موافذ . موقذة ( movaqqzat ) ص . ع . ناقة موقذة : ماده شترى كه پستان‌بند در پستان وى اثر كند . و ماده شتر بزرك پستان كه شيرش كم‌كم بيرون آيد و مكيدن و دوشيدن بسيار در پستان وى اثر كرده و موجب ورم گشته و آن را بيمار كند . موقر ( mavqer ) ا . ع . جاى نرم نزديك روى كوه و يا پايين آن . موقر ( muqar ) ص . ع . رجل موقر : مرد با بار گران . و نخلة موقر : خرمابن با بار . ج : مواقر . موقر ( muqer ) ص . ع . رجل موقر : مرد باردار . و نخلة موقر : خرما بن باردار . موقر ( movaqqar ) ا . ع . مرد آزمودهء خردمند كه تجارب روزگار وى را مستحكم كرده است . موقر ( movaqqar ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بزرگى داشته شده و مرد سنگين و بردبار و با وقار و با عظمت و با احترام و بزرگوار و باشكوه . موقر ( movaqqer ) ص . ع . بزرگى دارنده و داراى احترام و وقار دارنده . و آنكه رام مىكند ستور را . و آنكه بزرك مىخواند كسى را . موقرة ( muqarat ) ص . ع . امراة موقرة : زن گرانبار . و دابة